تبلیغات
وبلاگ پزشکان طب سوزنی ایران - مکانیسم نبض طب چینی

دست در دست هم پیشرفت را تجربه کنیم.

مکانیسم نبض طب چینی

نویسنده :
تاریخ:پنجشنبه 26 دی 1392-01:52 ب.ظ

دکتر رضا جعفرقلی

نوشته شده جهت درج در وبلاگ پزشکان طب سوزنی

چرا نبض اینقدر در طب چینی اهمیت دارد؟ مگر از طریق نبض چند بیماری را می توان تشخیص داد؟ اصلا نبض چه طور می تواند اطلاعاتی را از کل بدن در اختیار ما قرار دهد؟ ایا احتمال خطا در نبض چینی وجود ندارد؟

این سوالات از جمله پرسش های فراوانی است که در مورد نبض مطرح می شود. در پزشکی کلاسیک و مدرن از نبض بسیار کم استفاده می شود. البته همین استفاده کم نیز اطلاعات مهمی را در اختیار پزشک قرار می دهد. در کتاب های سمیولوژی (شرح حال گیری و معاینات بالینی) پزشکی بعد از مباحث مربوط به شرح حال گیری و در ابتدای معاینات بالینی نبض در کنار درجه حرارت بدن ، فشار خون و تعداد تنفس بیمار از اولین معاینات ذکر شده است که اطلاعات کلی و بسیار مهمی را در مورد بیمار و شرایط عمومی بدن او در اختیار پزشک قرار می دهند.در نبض گیری مهم است که وجود یا عدم وجود نبض در یک اندام ، تعداد ضربان در دقیقه ، منظم یا نا منظم بودن ضربان ، قدرت ضربان نبض ، تقارن نبض در دو دست و ... مشخص شوند. مثلا بیماری که نبض پشت پایی او در یک پا وجود ندارد به احتمال زیاد انسداد عروق در همان اندام دارد و اگر زود کاری برایش انجام نشود پای خود را از دست می دهد. یک نبض تند می تواند ناشی از یک خونریزی شدید باشد و اگر این خونریزی ادامه یابد نبض قدرت خود را هم از دست می دهد. بی نظمی نبض هم می تواند بسیاری از مشکلات هدایتی قلب مثل آریتمی ها را به پزشک نشان دهد. همان طور که ملاحظه می شود اطلاعات بسیار مهمی که با جان بیمار سر و کار دارند با یک نبض گیری ساده و دقیق به دست می آیند و این مربوط به پزشکی مدرن است. اگر خوب به اطلاعاتی که در نبض گیری پزشکی به دست می آیند دقت کنیم به چند مکانیسم ساده و بسیار مهم وقوع نبض برمی خوریم که البته اینها تمام آنچه از نبض بر می آید نیست. این مکانیسم ها عبارتند از :

1-نبض در طول مسیر یک شریان اتفاق می افتد . بنابراین انسداد آن شریان باعث عدم وجود نبض است.

2-شریان از قلب منشا می گیرد. بنابراین تمام اتفاقات قلب اعم از تعداد ضربان ، قدرت ضربان و نظم ضربان قلب بر نبض اثر مستقیم دارد.

3-به طور ثانویه اتفاقاتی مثل از دست دادن شدید خون ، تب بالا ، اضطراب و ... با اثر خود بر قلب ، بر روی نبض نیز اثر گذار خواهند بود.

اینها مهمترین نکاتی است که در نبض گیری پزشکی به آنها پرداخته می شود.اما اینها همه مکانیسم های مرتبط با نبض نیستند بلکه نکات ریز دیگری نیز وجود دارند که بر نبض اثر می گذارند. برخی از این ساختارها عبارتند از :

1-دیواره شریان : این دیواره و ساختارهای داخل آن بر نبض گیری اثر مستقیم دارند. مثلا بدیهی است که آترواسکلروز شریانی باید روی نبض تاثیرگذار باشد.

2-بافت همبند اطراف شریان : این بافت همبند که سراسر بدن را پوشش می دهد اطراف شریان محل نبض را هم می پوشاند و اختلالات آن قطعا بر نبض اثر دارند.

3-مواد داخل شریان که مجموعا خون نامیده می شوند نیز بر شرایط نبض اثر گذار هستند.بنابراین تمام این مواد اعم از گلبولها ، آب ، املاح و ساختارهای ایجاد کننده یا تامین کننده آنها بر نبض اثر می گذارند.

4-عضلاتی که در اندام ها وجود دارند و شریان از لابلای آنها عبور می کنند نیز بر شرایط نبض اثر دارند.

5-خود قلب هم که قبلا در سطرهای بالاتر کمی توضیح داده شد. تمام ساختارهای قلب ، اعصاب مربوط به قلب و ... نیز بر نبض موثرند.

بنابراین توضیحات مشخص شد که نبض با بسیاری از شرایط در کل بدن به طور مستقیم یا غیر مستقیم رابطه دارد و تغییرات در سراسر بدن و بسیاری از ارگان ها روی نبض تاثیرگذار است.پس بسیاری از بیماری ها و سندروم ها هم باید تا حدودی با نبض گیری مشخص شوند.در طب چینی یک نکته دیگر هم وجود دارد و آن این است که نگاه کلی به اختلالات با پزشکی مدرن متفاوت است. مثلا وقتی در طب چینی می گویند کم خونی وجود دارد این اصطلاح بسیار فراتر از واژه آنمی در پزشکی است. بنابراین تشخیص ها نیز کمی متفاوت از پزشکی است. اگر نکاتی که در بالا در مورد نبض اشاره شد را در کنار کلیات بیماری شناسی طب چینی بگذاریم متوجه می شویم که باید بسیاری از سندروم ها با نبض قابل ارزیابی باشند. البته تشخیص نبض همیشه در کنار(در انتهای) سایر روشهای تشخیصی ارزشمند است و استفاده از آن به تنهایی می تواند پزشک را به خطا بیاندازد.

Acutehran.blogfa.com



نوع مطلب : طب سوزنی 

داغ کن - کلوب دات کام
نظرات()